Het Ensorhuis is het voormalige woonhuis van de Oostendse avant-gardeschilder James Ensor (1860-1949). Hij erfde het in 1917 van zijn oom Leopold Haegheman, die er een schelpen- en souvenirwinkel had. Met zijn huisknecht August van Yper bewoonde Ensor het huis vervolgens tot zijn overlijden in 1949.

Na de dood van Ensor ijverden ‘De Vrienden van James Ensor’ voor het behoud van het huis als museum. In 1952 slaagden zij in hun opzet. Intussen waren al veel kunstwerken en voorwerpen uit de woning verkocht. In 1956 werd het Ensorhuis aan de stad Oostende overgedragen, maar het raakte in verval en moest worden gesloten. Op 18 januari 1974 werd het na een restauratie als monument beschermd. In de loop van dat jaar ging het ook weer als museum open. In 2000-2001 onderging het een nieuwe restauratie.

Ensors leefwereld

Het huis roept de leefwereld van James Ensor op. De winkel van zijn oom en tante vol kitscherige souvenirs, speelgoed, schelpen, prentkaarten, sierborden, koperwerk en maskers werd door Ensor gesloten, maar hij bewaarde het interieur wel als herinnering en inspiratiebron. De huidige souvenir- en schelpenwinkel op de begane grond doet ook denken aan de souvenirwinkel van Ensors moeder, de uit Oostende afkomstige Catharina Haegheman, elders in de stad. Ensors ouderlijke huis werd in het jaar 2000 afgebroken. In de wandkasten vallen de maskers op die Ensor als schilder inspireerden.
Originele schilderijen bevinden zich niet in het Ensorhuis. De driedimensionale reconstructie van het vernietigde schilderij Arme luizenbos die zich warmt op de tussenverdieping is een werk van beeldhouwer Jacques Verduyn. Dit kamertje was vroeger de keuken van het huis.
In de documentatiezaal aan de straatzijde (hier stonden Ensors bureau en zijn radio) vinden studietentoonstellingen over Ensor plaats.

Op de eerste verdieping, met eetkamer en salon-atelier, is de meubilering authentiek. Het ‘Blauwe Salon’ aan de straatkant was de ontvangst- en werkruimte, tegelijk leefkamer en atelier.

De Intrede van Christus in Brussel

Blikvanger in het salon is een reproductie van Ensors beroemde doek De Intrede van Christus in Brussel uit 1888. Het originele werk, dat Ensor hier jarenlang boven zijn harmonium had hangen, bevindt zich in het Paul Getty Museum in Los Angeles.
Het doek wordt beschouwd als het picturale manifest van Ensor en als een sleutelwerk in de Europese kunstgeschiedenis. Het zit vol toespelingen, allusies en allegorieën op de maatschappij, de politiek, gebeurtenissen en personen. De Christusfiguur is vermoedelijk niemand minder dan Ensor zelf, die te midden van een bonte, groteske, eindeloze massa zijn intocht maakt in Brussel, in de wereld van de kunst en de kunstkritiek.

In het Blauwe Salon hangen ook enkele andere reproducties. De piano en het harmonium herinneren aan Ensors muzikale bedrijvigheid. Hij componeerde er balletmuziek. De mahoniehouten buffetkast maakt deel uit van de achtergrond van het schilderij De Oestereetster (1882).

In de eetkamer valt de neobarokke kast op, die op schilderijen en tekeningen terug te vinden is. Ook hier zijn weer enkele reproducties te zien.

• wo t/m ma 10-12 en 14-17 uur
• Gesloten op dinsdag, 1 januari, 25 december en bij hevige storm

• 2 euro pp
• groepen en rechthebbenden: 1 euro
• kinderen onder 18 jaar: gratis

Bereikbaarheid
Station Oostende: kusttram halte Marie-Joséplein / bushalte centrumbus Vlaanderenstraat.