Het Hamelsgoet duikt voor het eerst in archiefdocumenten op in 1515. Van een kasteel is dan nog geen sprake. Het landgoed wordt omschreven als ‘een huys ende hof, schuere, stallen metten landen, weyden ende andere toebehoorten’. Tot laat in de 18de eeuw blijft het domein in het bezit van notarissen, schepenen, rentmeesters en andere aanzienlijke personen uit de omliggende steden, die het pachthof verhuren.
De aristocratiesering begint eerst in 1789, wanneer het eigendom door het echtpaar Van Henis-Briers als buitenverblijf wordt verworven. Hun dochter huwt met een Zerezo uit Diest. Adèle Zerezo zal een generatie later met senator Van Willigen huwen. Deze laat een plan opmaken voor de aanleg van het park. In dezelfde periode wordt ook een kasteel gebouwd op kort afstand van de oude woning, die tot koetshuis wordt omgebouwd. In 1947 wordt dit kasteel afgebroken. Jeanne Van Willigen, weduwe van baron Eugène de Moffarts en moeder van Marie-Louise en André, laat in die jaren het huidige landhuis op de grondvesten van de oude woning optrekken door haar schoonzoon ridder Barthélemy de Theux de Meylandt et Montjardin

Het park
Het park werd in de tweede helft van de 19de eeuw in een riante landschappelijke stijl aangelegd. Het strekt zich uit over meer dan 21 hectaren. Naar de toen gangbare mode werden voornamelijk Noord-Amerikaanse boomsoorten aangeplant, waarvan het resultaat nu te bewonderen is. Na WOII werd het beschadigde park met nieuwe eigentijdse bomen en sierstruiken aangevuld. De oude toegangsweg naar het kasteel begint als een bochtige afdaling tussen Californische dwergcipressen (Chamaecyparis) en reuzenzilversparren (Abies alba) uit 1947. Verderop gaat hij over in een prachtige lindendreef die naar de woning en de hoeve leidt. Aan de overkant van de woning bevinden zich de moestuin (het oudst bewaarde gedeelte van het kasteeldomein) en de boomgaard.

Stichting de Moffarts
De Stichting de Moffarts is een stichting van openbaar nut, met zetel op het kasteeldomein het Hamel te Lummen. De Stichting werd opgericht in 1997 na het overlijden van barones Marie-Louise de Moffarts, die haar nalatenschap bij testament aan de nieuwe Stichting overmaakte. Ook haar broer baron André de Moffarts, de kasteelheer van het Hamel, wees bij zijn overlijden in 2004 zijn fortuin toe aan de Stichting om de kunstbeoefening en het historisch onderzoek te stimuleren. De Stichting heeft tot doel het culturele patrimonium dat haar door haar stichters werd toevertrouwd te vrijwaren, verder uit te breiden en toegankelijk te maken voor de gemeenschap.
Marie-Louise en André de Moffarts toonden zich zeer begaan met het werk van talentvolle kunstenaars. Om hun nagedachtenis te bestendigen wil de Stichting regelmatig tentoonstellingen, concerten en andere kunstmanifestaties in het Hamel of daarbuiten inrichten.
Evenveel belangstelling betoonden de baron en de barones voor hun familiale wortels en voor de oorsprong van het kasteel. Hun bibliotheek bevat een rijke verzameling archivalia, oude drukken en moderne studies over genealogie, heraldiek en de geschiedenis van adellijke families en hun kastelen. Deze documentatie vormt de basis voor de uitbouw van een documentatie- en onderzoekscentrum over de geschiedenis van het kastelenpatrimonium en over de rol van de adel in de Europese geschiedenis. In haar korte geschiedenis kan de Stichting op een rijk gevuld programma terugblikken: verschillende tentoonstellingen rond Vlaamse kunstschilders, lessenreeksen over porselein en zilver, expertisedagen voor antiek en curiosa, historische publicaties en colloquia, milieustudies.
In de toekomst wil de Stichting het kasteeldomein het Hamel laten uitgroeien tot een cultureel centrum van Europees niveau, dat zich zal toeleggen op kunst en geschiedenis. De Stichting wordt een ontmoetingplaats waar kunstenaars en historici van eigen bodem in contact kunnen treden met gezaghebbende of beloftevolle buitenlandse collega’s.

• do 14-18u
• elke laatste zondag van de maand 14-17u

Toegang gratis

• 20 April 2008 - 8 Juni 2008
  Dichter bij Jan de Smedt
• 22 April 2007 - 24 November 2007
  Bij de adel aan tafel