Museum Plantin-Moretus is wereldwijd de enige bewaard gebleven drukkerij-uitgeverij uit de renaissance- en baroktijd. Het is de voortzetting van de Officina Plantiniana, gesticht in 1555 door Christoffel Plantin (1520-1589), de eerste industriële drukker uit de geschiedenis.

Het gebouw is een symbiose van werkplaats en woning, en biedt onder meer een volledig ingerichte patriciërswoning, stijlkamers met kunstmeubilair, wandtapijten, goudleren wanden, schilderijen (onder meer van Rubens), sculpturen en porselein.

De oude bibliotheek bevat het meest volledige overzicht van de productie van de Officina Plantiniana van de 16de tot de 19de eeuw. De 16de- en 17de-eeuwse drukkerij, lettergieterij, correctorskamer, boekwinkel, bibliotheek en het kantoor zijn volledig bewaard.

Plantijns kleinzoon Balthasar I Moretus (1574-1641) begon met de verfraaiing van het huis en de volgende generaties zetten zijn initiatief voort. De woning van de Moretussen was al vroeg een toeristische trekpleister. Naar de mode van hun tijd bekleedden zij de wanden van hun vertrekken met kostbaar Mechels en Spaans goudleer. Enkele salons op de benedenverdieping zijn ingericht met Vlaamse wandtapijten uit Brussel en Oudenaarde. Achttien portretten, die Pieter Paul Rubens in opdracht van Balthasar I heeft geschilderd, sieren de wanden van de salons op de begane grond en de eerste verdieping.

Ook kostbare kunstkabinetten stammen uit het bezit van de Moretussen. Hetzelfde geldt voor een uiterst zeldzaam dubbelinstrument, waarvan slechts drie andere ter wereld bekend zijn. Het gaat om een combinatie van virginaal en klavecimbel. Niet uit het bezit van de Moretussen, maar aangekocht door het museum, zijn de bijzonder zeldzame aard- en hemelglobes uit het atelier van de Van Langren-dynastie circa 1650. Deze familie was destijds synoniem voor uitmuntende sferografie en cartografie.
De eetkamer op de begane grond is een prachtig voorbeeld van een 18de-eeuws interieur. De schilderijen met landelijke taferelen van Theodoor de Bruyn, de lambrisering en de marmeren schoorsteenmantel vormen een harmonieus geheel in Lodewijk XV-stijl.

Op 20 april 1876 verkocht Edward Moretus de drukkerij met volledige inboedel aan de stad Antwerpen, die daarvoor steun ontving van de Belgische staat. In 1877 opende het Museum Plantin-Moretus zijn deuren voor het publiek.

De binnentuin
De binnenplaats van het museum heeft zijn huidige karakter sinds 1639 behouden. Bouwheer Balthasar I Moretus liet in tegenstelling tot zijn vriend Rubens, die even tevoren zijn befaamde woning-met-atelier in schitterende barokstijl had laten verbouwen, zijn nieuwe bouwstijl harmonisch aansluiten bij de oudste gedeelten in Vlaamse renaissancestijl. Deze is te herkennen aan de horizontale lijnen, de arcades en de traditionele bak- en zandsteenstijl van de gevels.

Op deze vroegere binnenplaats werd in 1992 naar ontwerp van tuinspecialist W. de Backer een tuin naar laat-16de-eeuws, vroeg-17de-eeuws model aangelegd met plantenmateriaal dat Plantijn bekend moet zijn geweest.

Plantijn was een fervent plantenliefhebber. Hij had tot ca. 1577 een eigen tuin te Berchem in het verlengde van de Markgravelei en was nauw bevriend met de grootste botanici van zijn tijd, Rembert Dodoens, Carolus Clusius en Mathias Lobelius. Van de laatste heeft hij de botanische studies gepubliceerd. In Leiden kweekte Plantijn samen met Carolus Clusius de eerste tulpen.

De nieuwe tuin werd op 12 maart 1993 geopend. Afgestemd op het hedendaagse interieur van de entree, werd de binnentuin voorjaar 2002 heraangelegd naar een concept van tuinarchitect Wirtz International. Deze ‘secret garden' vormt met zijn haagbeuken, moerbei-, krentenboom, kweepeer, buxussen, klimop, clematis, druivelaars en oude roos een groene oase tussen de achtergevels van de belendende panden en de zuidgevel van het museumcomplex. De stille sfeer nodigt zowel de buurtbewoner als de museumbezoeker uit tot onthaasting en verpozing.

Prentenkabinet
Het Prentenkabinet verzamelt prenten en tekeningen van Antwerpse meesters van de 16de eeuw tot heden. De unieke typografische schatkamer kan bogen op het bezit van de oudste drukpersen ter wereld (ca. 1600).

Unesco-erkenning
Het Plantin-Moretusarchief staat sinds 4 september 2001 op de Unesco-lijst van het roerend cultureel erfgoed (Memory of the world programm), vanwege zijn bezit van de oudste documenten met betrekking tot de boekdrukkunst en als neerslag van de belangrijkste tendensen in het cultuur- en geestesleven van de 16de eeuw.
Het historische monument werd inclusief de verzamelingen en het archief op 15 juli 2005 opgenomen op de Unesco-werelderfgoedlijst als het ‘Complex woning-ateliers-museum Plantin-Moretus’.

Openingstijden
Di t/m zo 10-17u

Toegangsprijzen
Onderstaande prijzen gelden voor een bezoek aan de permanente collectie.

• Individuele bezoekers: 6 euro (incl. audioguide)
• Groepen vanaf 15 personen, kaarthouders BIG en -26-jarigen: 4 euro pp
• Gratis toegang voor iedereen op de laatste woensdag van de maand en voor inwoners van Antwerpen, -19-jarigen, 65+, kaarthouders (ICOM, Sodipa, VMV, leraren, Vrienden van het museum, stadsgidsen, werklozen, pers, mindervaliden en hun begeleiders, schoolgroepen)
• Combiticket Museum Plantin-Moretus en AMVC-Letterenhuis: 6 euro

Leeszaal
De leeszaal is alle werkdagen geopend van 10 tot 16 uur.

Rondleidingen
2 uur met gids: 58 euro. Elk extra uur: 25 euro
Boekingen gidsen: Toerisme Antwerpen-gidsenwerking
Grote Markt 13 - 2000 Antwerpen
T 0032 (0)3 2039530 en 0032 (0)3 2320103
F 0032 (0)3 2039508
E gidsenwerking@stad.antwerpen.be

Bereikbaarheid
Auto
Volg de wegwijzers richting Antwerpen Centrum, vervolgens richting P-Groenplaats (parkeergelegenheid in parkeergarages Groenplaats of Brabo in de Kammenstraat).

Trein
Antwerpen-Centraal - premetro 2, 3 of 15 richting Linkeroever, uitstappen halte Groenplaats
Antwerpen-Berchem - overstappen tram 8 richting Lambermont, uitstappen halte Groenplaats

Premetro
2, 3 en 15 en tram 4 en 8 (uitstappen halte Groenplaats)

Bus
22, 25, 26 (uitstappen halte Groenplaats)
Van de Groenplaats loopt u door de Nationalestraat tot aan de eerste stoplichten en slaat u rechtsaf naar de Steenhouwersvest. Neem de eerste straat rechts en u komt op de Vrijdagmarkt. Aan uw linkerzijde ziet u het Museum Plantin-Moretus en het Prentenkabinet.

• 
  
• 15 September 2007 - 30 December 2007
  Magistraal! Meesters van het Plantin Genootschap (1951-1974)
• 30 Oktober 2008 - 25 Januari 2009
  De Zwarte Panter: een andere avant-garde