Het woonhuis van de architect Renaat Braem (1910-2001) behoort tot de meest interessante uitingen van naoorlogse residentiële architectuur in België. De woning met atelier is een sober en strak uitgewerkt bouwvolume in halfopen bebouwing.
Braem begon met het ontwerp van het huis in 1955. De bouw startte in 1957 en in januari 1958 namen de architect en zijn echtgenote, grafisch kunstenaar Els Severin, er hun intrek.

In tegenstelling tot zovele architectenwoningen die met veel bravoure een prille loopbaan aankondigden om later tot een proeftuin van ideeën en een graadmeter van stijgende welstand te transformeren, ontwierp Renaat Braem zijn woning als veertiger op het hoogtepunt van zijn kunnen.
En zo kwam het Renaat Braem Huis ook tot ons, intact en ongewijzigd, gemeubileerd zoals het oorspronkelijk was – en aangevuld met het geheugen van veertig jaar leven en werken.

De architectuur van de woning en het uitzonderlijke karakter van het interieur, dat meer dan alleen zijn tijd weerspiegelt, staan bij een bezoek centraal.

Zo wordt de bezoeker een geprivilegieerde blik gegund in de leefwereld van een van de belangrijkste Belgische architecten van de naoorlogse generatie, een blik achter de coulissen van de architectuur. Hierbij werd de grootst mogelijke authenticiteit nagestreefd in het opnieuw leesbaar maken van de krachtlijnen van deze architectuur, en in het revaloriseren van de talloze kunstvoorwerpen en objecten die elk met hun eigen verhaal en anekdote het Renaat Braem Huis maken tot wat het is.

Met museale technieken en didactische presentaties, die discreet in het interieur zijn verwerkt, wordt een beeld opgehangen van leven en werk van Renaat Braem, in zijn nationale en internationale context. Het bezoek wordt georganiseerd in kleine groepjes onder begeleiding. De vroegere garage is nu een bescheiden tentoonstellingsruimte met een permanente audiovisuele presentatie.

Renaat Braem geldt als een van de belangrijkste vertegenwoordigers van de naoorlogse architectuur in België. Hij beëindigde zijn architectuurstudie in zijn geboortestad Antwerpen met een visionair project voor een 100 km lange ‘lijnstad’ dwars door België. Als enige Belg ooit liep hij in 1936 stage bij Le Corbusier, die hem het jaar daarop voordroeg voor het CIAM-lidmaatschap.
In de jaren vijftig en zestig kreeg zijn loopbaan internationaal weerklank met de bouw van huisvestingscomplexen in Antwerpen, Brussel en Leuven. Zijn Administratief Centrum voor de stad Antwerpen wordt beschouwd als een van de meest inspirerende hoogbouwcomplexen van zijn tijd in België.
Daar waar zijn vroege realisaties duidelijke het stempel droegen van de CIAM-ideologie, evolueerde zijn architectuur mettertijd naar een meer organische vormgeving, met name in zijn ontwerpen voor privé-woningen. Als onvermoeibaar theoreticus en polemist schreef Braem in 1968 geschiedenis met zijn essay 'Het lelijkste land ter wereld', een aanklacht tegen de naoorlogse ruimtelijke ordening in België.

Eind 1997 ging Braem naar een verzorgingstehuis. Het onbewoond leegstaan van de woning, zonder enige vorm van verwarming of verluchting noch elementair toezicht of onderhoud, bleek voor deze delicate architectuur haast faliekant. Om het gebouw voor verdere aftakeling te behoeden schonk Renaat Braem het huis in april 1999 aan de Vlaamse Gemeenschap.
De schenking omvatte ook het volledige interieur met (design)meubilair, sier- en kunstvoorwerpen (veelal van Braem zelf) en Braems archief.

Na de restauratie kreeg het huis de huidige functie van huismuseum. Na het Hortamuseum in Brussel is dit het tweede initiatief van die aard in België, en het eerste voorbeeld van naoorlogse architectuur. Met het project rond het Renaat Braem Huis wilde de Afdeling Monumenten en Landschappen van het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap de vele troeven die de schenking in zich draagt maximaal uitspelen, om tot een kwaliteitsvolle herbestemming te komen die de toekomst van de woning verzekert en tegemoet komt aan de wens van Renaat Braem.

Bezoek
Bezoeken van het Renaat Braem Huis kan alleen onder begeleiding van een gids en duurt anderhalf uur. Reserveren is noodzakelijk.

• individuele bezoekers: elke zaterdag om 14u
• groepen (10-15 deelnemers): dag en tijd volgens afspraak

Reservering: 0032 (0)3 314 58 49

Toegangsprijs

• volwassenen: 6 euro
• studenten: 3 euro

Bereikbaarheid
Openbaar vervoer:

• tram 8 vanaf de Groenplaats in Antwerpen en Station Berchem tot terminus Eksterlaar.
• tram 11 vanaf Korte Nieuwstraat/Melkmarkt, Gemeentestraat (Centraal Station) in Antwerpen en Station Berchem tot terminus Eksterlaar.

Er is (beperkte) parkeermogelijkheid voor auto’s in de omgeving.

Toegankelijkheid
Door de aard van het huis (groot aantal trappen, geen lift) is volledige toegang voor rolstoelgebruikers helaas niet mogelijk.