De onderlinge verschillen tussen historische huizen zijn groot, alleen al in bouwstijl en ligging. Toch zijn er genoeg overeenkomsten om van een afzonderlijk fenomeen ‘historisch huis’ te spreken. Zo waren het oorspronkelijk allemaal particuliere woonhuizen, vaak gebouwd door en voor hun bewoners. En in al deze huizen kan de bezoeker nu in meer of mindere mate ervaren hoe er vroeger werd gewoond en (samen)geleefd, en hoe de bewoners omgingen met hun huis, hun interieur en hun vaak in de loop der jaren of zelfs generaties gegroeide en persoonlijke (kunst)collectie. Er kan worden ervaren hoe die bewoners tegen zichzelf en de wereld aankeken. Bovendien heeft vrijwel elk van deze huizen een tuin, park of groter groengebied, vaak speciaal bij en voor dat huis ontworpen.

Historische huizen hebben ook gemeen dat ze een museale functie vervullen waar ze niet voor gebouwd en meestal ook niet echt op berekend zijn. Met het gebouw, de tuin, de bezoekers, de (kunst)collectie en het presenteren daarvan moet dus op een speciale manier worden omgegaan. Op de pagina’s Onderzoek en Tips & richtlijnen wordt op deze zaken dieper ingegaan.